Tổng hợp 12 tác dụng của xoài với sức khỏe và ăn xoài có béo không?

Xoài là một loại trái cây quen thuộc đối với người Việt và được chế biến thành nhiều món ăn ngon. Vậy xoài có tác dụng như thế nào đối với sức khỏe? Ăn xoài có béo không? Hãy cùng chuyên mục sức khỏe dinh dưỡng của KHOEPLUS24H tìm hiểu nhé!

Nguồn gốc và đặc điểm của quả xoài

Nguồn gốc của xoài

Theo một số hóa thạch của lá xoài thời Paleocen thì xoài có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ trước khi sáp nhập vào lục địa Á Âu khoảng 60 triệu năm trước.

Xoài được trồng đầu tiên tại Ấn Độ vào năm 2000 trước công nguyên, sau đó được đưa đến Đông Á vào khoảng những năm 400 – 500 trước công nguyên. Vào thế kỉ 14 xoài xuất hiện tại Bờ biển Swahili, được đưa sang Philippines vào thế kỉ 15. Vào thế kỉ 16 chúng được đưa sang Brazil nhờ những nhà thám hiểm Bồ Đào Nha.

Xoài là quốc quả của Ấn Độ, Pakistan và Philippines. Nó cũng là cây quốc gia của Bangladesh. Từ những điều trên cho thấy xoài có một phần quan trọng trong văn hóa các nước đặc biệt là các nước Nam Á.

Trái xoài trên cây
Trái xoài trên cây

Ấn Độ thời trung cổ, nhà thơ Ấn – Ba Tư Amir Khusrow đã gọi xoài là “Naghza Tarin Mewa Hindustan” – “Loại trái cây đẹp nhất của người Hindu“. Nhờ vào sự bảo trợ của Đế quốc Mughal đối với nghề làm vườn đã dẫn đến việc lai ghép hàng ngàn giống xoài, trong đó có loại xoài Totapuri nổi tiếng là giống đầu tiên được xuất khẩu sang Iran và Trung Á. Tại các quốc gia này xoài được xem là món tráng miệng thượng hạng và được phục vụ trong các bữa tiệc hoàng gia.

Trái xoài
Trái xoài

Ngày nay tại Ấn Độ người ta vẫn dùng các bộ phận của cây xoài như lá, hoa, quả để phục vụ trong các lễ hội truyền thống, lễ cưới và ngay cả hoa văn trên các loại quần áo truyền thống như khăn choàng Kashmiri, Kanchipuramsarees lụa.

Ở Trung Quốc trong cuộc Cách mạng Văn hóa xoài được xem như một biểu tượng của tình yêu đối với nhân dân của Chủ tịch Mao Trạch Đông.

Nguồn gốc của xoài
Nguồn gốc của xoài

Đặc điểm của xoài

Cây xoài có thể cao tới 35 – 40 m, với bán kính tán cây là 10 m. Những cây này sống lâu năm, vì một số mẫu vật vẫn ra quả sau 300 năm. Rễ cắm sâu trong đất có thể lên tới 6m. Lá xoài khi còn nonmàu hồng cam rồi chuyển sang màu đỏ sẫm, sau đó có màu xanh đậm khi trưởng thành. Hoa có màu trắng với năm cánh, có mùi thơm nhẹ, ngọt ngào.

Cây xoài
Cây xoài

500 giống xoài đã được biết đến và thường chín vào mùa hè, trong khi một số loại có thể cho hai vụ. Quả mất từ ​​bốn đến năm tháng từ khi ra hoa đến khi chín.

Quả chín thay đổi tùy theo giống cây trồng về kích thước, hình dạng, màu sắc, độ ngọt và chất lượng ăn. Tùy thuộc vào giống cây trồng, trái cây có nhiều màu vàng, cam, đỏ hoặc xanh lục có hình dạng hơi tròn, hình bầu dục hoặc hình quả tim. Da mịnthơm, có màu từ xanh lục khi còn non và có màu vàng, vàng cam, vàng đỏ, ửng hồng, đỏ, tím hoặc hồng khi chín hoàn toàn.

Đặc điểm của xoài
Đặc điểm của xoài

Tùy theo giống cây trồng mà kích thước, hình dạng, màu sắc, độ ngọt của quả xoài thay đổi nhưng xoài thường mang hương vị ngọt nên thường được sử dụng để làm các món tráng miệng.

Thông thường xoài sẽ có vị chua, nhạt khi còn sống và khi chín có vị ngọt hoặc chua chua ngọt ngọt. Tuy nhiên, cũng có một số loại xoài có cả vị ngọt khi chưa chín.

Vị của xoài
Vị của xoài

Giá trị dinh dưỡng của quả xoài

Xoài là một loại trái cây chứa ít calo nhưng lại vô cùng dinh dưỡng. Cứ 1 cup xoài cắt lát tương đương 165 gram cung cấp:

  • Lượng calo: 99 calo
  • Chất đạm: 1.4gr
  • Carbs: 24.7gr
  • Chất béo: 0.6gr
  • Chất xơ: 2.6gr
  • Vitamin C: 67% lượng tham chiếu hàng ngày (RDI)
  • Đồng: 20% RDI
  • Folate: 18% RDI
  • Vitamin B6: 11.6% RDI
  • Vitamin A: 10% RDI
  • Vitamin E: 9.7% RDI
  • Vitamin B5: 6.5% RDI
  • Vitamin K: 6% RDI
  • Niacin: 7% RDI
  • Kali: 6% RDI
  • Riboflavin: 5% RDI
  • Mangan: 4.5% RDI
  • Thiamine: 4% RDI
  • Magiê: 4% RDI

Ngoài ra xoài còn chứa 1 lượng nhỏ phốt pho, axit pantothenic, canxi, selen và sắt,…

Giá trị dinh dưỡng của quả xoài
Giá trị dinh dưỡng của quả xoài

Tác dụng của xoài đối với sức khỏe

Chứa nhiều chất chống oxy hóa

Xoài chứa nhiều polyphenol với hơn chục loại khác nhau như mangiferin, catechin, anthocyanins, quercetin, kaempferol, rhamnetin, axit benzoic và nhiều loại khác nữa. Những chất này có đặc tính chống oxy hóa vô cùng mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào cơ thể bạn chống lại tác hại của các gốc tự do gây nên nhiều bệnh mãn tính.

Trong đó mangiferin được gọi là “siêu chống oxy hóa” vì nó đặc biệt mạnh mẽ. Theo nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật đã phát hiện ra rằng mangiferin có thể chống lại tác hại của các gốc tự do liên quan đến ung thư, tiểu đường và các bệnh khác.

Xoài chứa nhiều chất chống oxy hóa
Xoài chứa nhiều chất chống oxy hóa

Giúp tăng cường hệ miễn dịch

Xoài là một nguồn chất dinh dưỡng tăng cường miễn dịch trong đó có vitamin A giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng vitamin C giúp cơ thể sản sinh ra nhiều tế bào bạch cầu cũng như giúp các tế bào này hoạt động hiệu quả hơn và cải thiện khả năng bảo vệ của da.

Xoài cũng chứa folate, vitamin K, vitamin E và một số vitamin B, giúp hỗ trợ khả năng miễn dịch.

Xoài giúp tăng cường hệ miễn dịch
Xoài giúp tăng cường hệ miễn dịch

Hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Xoài cung cấp magiekali, giúp duy trì mạch đập khỏe mạnh và giúp mạch máu của bạn thư giãn từ đó làm giảm huyết áp.

Xoài cũng chứa mangiferin mà theo các nghiên cứu trên động vật đã phát hiện ra rằng chất này có thể bảo vệ tế bào tim chống lại chứng viêm, căng thẳng oxy hóa và quá trình apoptosis (chết tế bào có kiểm soát).

Xoài là một loại thực phẩm giúp giảm cholesterol, chất béo trung tính và mức axit béo tự do trong máu là nguyên nhân gây ra các bệnh tim mạch.

Xoài hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Xoài hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa

Xoài chứa một nhóm các enzym tiêu hóa được gọi là amylase. Amylase phân hủy carbohydrate phức tạp thành đường như glucose và maltose. Các enzym này hoạt động mạnh trong quả xoài chín và đây cũng là chất tạo nên vị ngọt của quả xoài.

Hơn nữa, vì xoài chứa nhiều nước, chất xơ và những chất khác giúp giải quyết các vấn đề tiêu hóa như táo bón và tiêu chảy. Theo một nghiên cứu kéo dài bốn tuần, khi cho người lớn bị táo bón mãn tính ăn xoài hàng ngày thì đã giảm các triệu chứng của tình trạng táo bón so với thực phẩm bổ sung có chứa một lượng chất xơ hòa tan tương tự.

Xoài cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa
Xoài cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa

Cải thiện sức khỏe của mắt

Hai chất lutein và zeaxanthin trong quả xoài khi bổ sung vào cơ thể sẽ tích tụ bên trong võng mạc và hoạt động như một tấm chắn nắng tự nhiên, hấp thụ ánh sáng dư thừa bảo vệ đôi mắt của bạn khỏi ánh sáng xanh có hại.

Xoài nguồn vitamin A dồi dào, giúp giảm các triệu chứng liên quan đến thị lực như khô mắt, quáng gà cũng như sẹo giác mạc.

Xoài cải thiện sức khỏe của mắt
Xoài cải thiện sức khỏe của mắt

Ngăn ngừa ung thư

Theo các nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật polyphenol trong xoài có thể giúp bảo vệ chống lại stress oxy hóa, có liên quan đến nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm bệnh bạch cầu và ung thư ruột kết, phổi, tuyến tiền liệt và vú.

Tuy nhiên cần có thêm bằng chứng và nghiên cứu về tác dụng chống ung thư của polyphenol trong xoài ở người.

Xoài ngăn ngừa ung thư
Xoài ngăn ngừa ung thư

Điều trị bệnh tiểu đường

Ăn xoài cũng có thể giúp điều trị bệnh tiểu đường:

Xoài điều trị bệnh tiểu đường
Xoài điều trị bệnh tiểu đường

Làm đẹp da và tóc

Xoài chứa nhiều vitamin C là chất cần thiết để tạo ra collagen – một loại protein tạo cấu trúc cho da và tóc. Chúng giúp da giữ độ đàn hồichống lại sự chảy xệnếp nhăn.

Vitamin A trong xoài giúp cho sự phát triển của tóc, giúp dưỡng ẩm da đầu và giữ cho tóc bạn khỏe mạnh. Ngoài ra vitamin A và các retinoid khác còn giúp bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời.

Những chất chống oxy hóa trong xoài giúp bảo vệ các nang tóc khỏi bị tổn thương do stress oxy hóanguyên nhân gây ra rụng tóc và hói đầu.

Xoài làm đẹp da và tóc
Xoài làm đẹp da và tóc

Có thể giúp cải thiện chức năng của tế bào

Quả xoài là một nguồn cung cấp vitamin C tuyệt vời cho cơ thể chúng ta. Đây là một hợp chất thiết yếu trong việc cải thiện chức năng của tế bào.

Bổ sung vitamin C đầy đủ giúp các mô tế bào liên kết với nhau mạnh mẽ hơn. Điều này có lợi cho việc củng cố sức khoẻ của hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình làm lành vết thươngphòng chống bệnh tật cho cơ thể.

Xoài có thể giúp cải thiện chức năng của tế bào
Xoài có thể giúp cải thiện chức năng của tế bào

Cân bằng chất lỏng Aids

Thiếu hụt kali có thể dẫn đến tình trạng rối loạn nội tiếtchuyển hoá. Vì thế, các bác sĩ luôn luôn khuyến chúng ta phải tiêu thụ ít nhất 2.600mg kali (đối với phụ nữ) và 3.400mg kali (đối với nam giới) mỗi ngày.

Một khẩu phần xoài có thể cung cấp đến 277mg kali. Do đó, nó có thể giúp cân bằng chất lỏng Aids trong cơ thểđiều hoà huyết áp ổn định.

Xoài cân bằng chất lỏng Aids
Xoài cân bằng chất lỏng Aids

Bảo vệ chống lại tổn thương tế bào

Có thể bạn chưa biết: quả xoài chứa rất nhiều chất chống oxy hoá mạnh mẽ như: quercetin, mangiferinnorathyriol, giúp bảo vệ tế bào trước sự tấn công của gốc tự do. Từ đó, ngăn ngừa các căn bệnh nguy hiểm như: ung thư, bệnh tim, tiểu đường,…

Xoài bảo vệ chống lại tổn thương tế bào
Xoài bảo vệ chống lại tổn thương tế bào

Có khả năng chống viêm

Không những giúp cơ thể chống lại quá trình oxy hoá quả xoài còn khả năng chống viêm, chống ung thư hiệu quả. Các nghiên cứu về quả xoài cho thấy: đây là một loại trái câychứa các hoạt chất giúp tăng cường sức khoẻbảo vệ cơ thể trước tình trạng viêm nhiễm.

Xoài có khả năng chống viêm
Xoài có khả năng chống viêm

Tác hại của quả xoài

Gây các vấn đề về tiêu hóa

Xoài chứa nhiều chất xơ, nên khi tiêu thụ quá nhiều chất xơ sẽ gây tiêu chảy.

Xoài có vị chua nên khi ăn lúc đói bụng sẽ gây kích thích dạ dày làm tăng dịch vị làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường ruột và loét bao tử.

Ngoài ra, ăn xoài khi bụng rỗng còn có thể dẫn đến nguy cơ bị say, ngộ độc tạm thời.

Xoài gây các vấn đề về tiêu hóa
Xoài gây các vấn đề về tiêu hóa

Tăng lượng đường trong máu

Với người bệnh tiểu đường hoặc những người dễ tăng cân thì cần hạn chế ăn nhiều xoài chín vì trong xoài chín chứa amylase là enzym phân hủy carb để tạo đường và hoạt động rất mạnh trong quả xoài này. Nên nếu ăn nhiều xoài thì lượng đường sẽ tăng làm cho đường trong máu cũng tăng.

Xoài tăng lượng đường trong máu
Xoài tăng lượng đường trong máu

Gây kích ứng cổ họng

Trong nhựa xoài có chứa chất kích thích mạnh gây kích ứng cổ họng. Không nên uống nước lạnh sau khi ăn xoài, bởi nước lạnh có thể khiến nhựa xoài đông lại, khiến chúng bám vào cổ họng gây kích ứng hơn.

Xoài gây kích ứng cổ họng
Xoài gây kích ứng cổ họng

Gây dị ứng

Những người có cơ địa mẫn cảm, dễ bị dị ứng với chất urushiol thì khi ăn xoài sẽ bị dị ứng với biểu hiện là ngứa xung quanh miệng, trên môi, rát lưỡi, mắt khônổi mề đay trên da.

Đặc biệt đối với những người bị hen suyễn vì các thành phần gây dị ứng có thể khiến bệnh tái phát và gây nguy hiểm cho người bệnh. Vì thế những ai đang mắc hen suyễn thì nên dùng ít hoặc không nên dùng xoài.

Xoài gây dị ứng
Xoài gây dị ứng

Làm bệnh ngoài da nặng hơn

Những người mắc các bệnh mẩn ngứa, vết thương lở loét, mưng mủ,… hạn chế ăn xoài vì lượng đường tự nhiên có trong loại quả này tương đối nhiều sẽ khiến cho bệnh tình nặng hơn.

Xoài làm bệnh ngoài da nặng hơn
Xoài làm bệnh ngoài da nặng hơn

Xoài là một loại thực phẩm thơm ngondồi dào chất dinh dưỡng nhưng khi sử dụng cần lưu ý nhiều điểm quan trọng như trên để ăn xoài vừa có lợi mà không hại cho sức khỏe.

Lưu ý khi ăn xoài
Lưu ý khi ăn xoài

Ăn xoài có nóng không?

Theo Đông y, xoài có tính bình nên sẽ không gây nóng nếu ăn ở mức độ vừa phải. Tuy nhiên, một số loại xoài có vị rất ngọt như: xoài cát, xoài keo, xoài thanh ca,… thường chứa nhiều đường nên mang tính nhiệt, ăn nhiều sẽ gây ra tình trạng nóng người, dẫn đến mụn, rôm sảy,…

Ăn xoài có nóng không?
Ăn xoài có nóng không?

Hy vọng những chia sẻ về tác dụng của xoài cũng như các lưu ý khi sử dụng sẽ giúp các bạn hiểu hơn về loại trái cây cực kì phổ biến này. Chúc bạn có những kiến thức bổ ích để chăm sóc cho gia đình thân yêu của mình nhé.

Bài viết liên quan